Йипәк ёлини бойлап йипәк билән немә сәпәр қилди?
Өрүк орәклири вә қисқичә мәзмуни архе'ологларниң вадилар , тағлиқ раёнлар вә йирақ тамақлар оттурисидики сода алақисини из қоғлишиға ярдәм бериду.
Егиз тағлиқ шәһәрдики находка
Һазирқи заман өзбекистан земинидики оттура әсирдики ташбулақта , тәтқиқатчилар үзүм , алма вә қоғун , өрүк вә шаптул уруқи , яңақ вә пистә қепиниң қалдуқлирини байқиди. Бу тәтқиқат 2018-йили нәшир қилинған болуп , бу йүрүшлүк йемәклик тәхминән миң йил илгири йемәкликниң көп хиллиқини көрситип бериду: кишиләр мевә зира'әтлирини данлиқ зира'әт вә пурчақ түридикиләр билән биллә ишләткән. Кичик байқашлар содиниң язма испатиға қошиду.
Җилғидин чиқиш ёли
Бу олтурақ раён тәхминән 2100 метир келиду. Байқалған нурғун мевә зира'әтлиригә нисбәтән , бу мувапиқ өскән орунларниң үстидә , шуңа апторлар һосулни төвәндин йәткүзүлгән дәп пәрәз қилди. Нәтиҗидә чоң линийәләр ичидики йәрлик алмаштуруш тарихи. Бир қәвәт байқаштин һәр бир мевиниң ениқ ёлини қайта қуруш мумкин әмәс , әмма тағлиқ шәһәр билән деһқанчилиқ раёнлириниң бағлинишини көрәләйсиз.
Бу мәнзирә йәнә кишиләрниң изини сақлайду
Макис планкниң тәтқиқат программиси оттура асияниң етикини орман , деһқанчилиқ вә чарвичилиқ билән узун муддәтлик өз-ара тәсир көрситидиған саһә сүпитидә тәкшүрди. Кишиләр мевә йиғип , яғач ишлитип , раёнларни тазилап , өсүмлүкләрни өзгәртти. Тағ җилғисиниң заманиви рәсиминиң арқисида деһқанчилиқниң охшимиған басқучлири бар. Пүтүнләй тутулмиған тәби'әт билән пүтүнләй сүн'ий бағниң өз-ара бағлиниши бу мурәккәп һекайини яхши йәткүзәлмәйду.
Тонуш мәһсулатларниң тарихини қандақ оқуш керәк
Икки таразини селиштуруң: өсүмлүкниң келип чиқиши вә мәдәнийәтниң кишиләрниң тарқилиши. Уларниң арисида йеңи җайларни таллаш , тошуш вә тәрәққий қилдуруш нәччә әсир яшиши мумкин. Бүгүнки ашханидики өрүк бу бошлуқларниң қандақ бағланғанлиқини сорашниң қулайлиқ сәвәби. Әмма архологийәлик баян түрләрниң тарихи вә сода тарихи билән мунасивәтлик. Мәлум бир болақниң келип чиқиши түркүмдики учурларға асасән бекитилиду.
Әмәлийәттики асаслиқ иш
- Йемәклик архологийәси мадди байқашқа тайиниду.
- Сода тори қошна вадилар билән тағлар ара алмаштурушни өз ичигә алди.
- Мәдәнийәт тарихи һазирқи ишләпчиқириш дөлитидин кәң.
Мәнбә
- Origins and Spread of Eurasian Fruits Traced to the Ancient Silk Road — Max Planck Institute of Geoanthropology
- Anthropogenic Landscapes of the Silk Road — Max Planck Institute of Geoanthropology